Thụ tinh nhân tạo là gì?

Thụ tinh nhân tạo hay còn được gọi là bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) Là phương pháp thụ tinh nhân tạo... Khi được chỉ định thực hiện phương pháp này, người vợ sẽ được bác sĩ chỉ định kích thích buồng trứng liên tục trong 9 ngày, khi nang trứng đạt kích cỡ > 17-18 mm, bác sĩ sẽ chỉ định gây phóng noãn. Đối với người chồng sẽ tự xuất tinh để lấy mẫu tinh dịch ra ngoài. Mẫu tinh dịch sẽ được chuyên viên kỹ thuật nam khoa lọc rửa, lựa chọn ra các tinh trùng có chất lượng và khả năng di động tốt. Sau khi lọc rửa và loại bỏ các tạp chất mẫu tinh trùng sẽ được Bác sĩ thực hiện bơm vào buồng tử cung của người vợ.

Việc lựa chọn phác đồ thụ tinh nhân tạo phụ thuộc vào đánh giá khả năng sinh sản của cả vợ và chồng, thường trong các trường hợp sau:

• Vô sinh chưa rõ nguyên nhân
• Vô sinh liên quan đến lạc nội mạc tử cung nhẹ
• Mẹ đơn thân
• Vô sinh nam do tinh trùng chồng yếu nhẹ
• Yếu tố về rối loạn rụng trứng

Đối phương pháp thụ tinh nhân tạo hiệu quả thành công tương đối thấp, thông thường tỉ lệ thành công chỉ từ 15%, và còn phụ thuộc nhiều vào những nguyên nhân khác như độ tuổi, nguyên nhân hiếm muộn đến từ 2 vợ chồng…

Hình 1: Hình ảnh minh họa Thụ tinh nhân tạo (IUI)

Thụ tinh trong ống nghiệm là gì?

Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) là phương pháp hỗ trợ sinh sản cho các cặp vợ chồng hiếm muộn được thực hiện bằng cách cho trứng và tinh trùng kết hợp ở ngoài cơ thể, đây là kỹ thuật đặc biệt giúp trứng kết hợp với tinh trùng trong môi trường phòng thí nghiệm để tạo thành phôi, sau đó phôi sẽ được chuyển lại vào buồng tử cung của người phụ nữ.

Khi được chỉ định điều trị bằng phương pháp IVF, người vợ sẽ được tiêm kích thích buồng trứng liên tục từ 9-12 ngày. Trong quá trình này người vợ sẽ được hẹn lấy máu xét nghiệm và siêu âm kiểm tra nang trứng để điều chỉnh thuốc dựa trên đáp ứng của thuốc với cơ thể. Khi nang trứng đạt kích cỡ 18- 20 mm, bác sĩ sẽ cho chỉ định tiêm trưởng thành noãn từ 36-40 giờ, sau đó sẽ tiến hành chọc hút trứng. Đồng thời cùng ngày lấy trứng, người chồng sẽ được lấy mẫu tinh trùng, chọn lọc những tinh trùng tốt nhất để kết hợp thụ tinh. Sau 3-5 ngày nuôi cấy trong điều kiện phòng thí nghiệm sẽ tạo thành phôi, sau đó phôi sẽ được đưa vào buồng tử cung của người vợ, quá trình làm tổ và thụ thai sẽ diễn ra một cách tự nhiên.

Quá trình thụ tinh trong ống nghiệm có thể thu được nhiều phôi. Số phôi này có thể được chuyển lại vào tử cung của người vợ, gọi là chuyển phôi tươi; phôi cũng có thể được trữ lạnh, gọi là phôi trữ , phôi trữ có thể được lưu trữ để sử dụng cho những lần chuyển phôi sau.

Cũng tương tự như thụ tinh nhân tạo, những chẩn đoán phù hợp cũng như điều kiện cần để làm phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm:

• Tắc hai vòi trứng
• Lạc nội mạc tử cung nặng
• Xin trứng
• Hiếm muộn không rõ nguyên nhân, bơm tinh trùng vào buồng tử cung nhiều lần nhưng thất bại
• Tinh trùng ít, yếu, xuất tinh ngược hoặc không xuất tinh
• Không tinh trùng trong tinh dịch (lấy tinh trùng bằng phẫu thuật mào tinh, tinh hoàn)

Có nhiều yếu tố quyết định đến kết quả điều trị hiếm muộn với từng đối tượng nhất định vì tỷ lệ thành công còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác nhau, khi lớn tuổi thì tỷ lệ thành công sẽ giảm xuống đáng kể. Ngoài ra, nguyên nhân hiếm muộn cũng chiếm một phần quan trọng đến khả năng thành công của phương pháp điều trị này.

Hình 2: Hình ảnh minh họa Thụ tinh trong ống nghiệm (IVF)

Nhìn chung phác đồ thụ tinh nhân tạo và thụ tinh trong ống nghiệm còn phụ thuộc khá nhiều vào nguyên nhân hiếm muộn của từng cặp vợ chồng. Để được tư vấn cụ thể về phương pháp điều trị phù hợp với vợ chồng mình bạn nên đến các trung tâm hỗ trợ sinh sản để được các bác si tham khám và đánh giá trình trạng.

Bài viết được biên soạn bởi Khoa Hiếm muộn vô sinh - Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn. Thông tin trong bài nhằm mục đích tham khảo và không thay thế chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phù hợp.

Ngày cập nhật: 26/10/2026