Trên hành trình tìm kiếm con yêu, sự chú ý thường nghiêng về phía người phụ nữ. Thế nhưng, các số liệu y khoa đã chỉ ra rằng: Nguyên nhân hiếm muộn đến từ phái nam chiếm từ 30–40% các trường hợp.

Khác với phụ nữ có số lượng trứng giảm dần theo thời gian, nam giới sản sinh tinh trùng mới mỗi ngày. Tuy nhiên, chất lượng và số lượng "chiến binh" này chịu ảnh hưởng rất lớn từ lối sống, môi trường và các bệnh lý tiềm ẩn. Xét nghiệm Tinh dịch đồ (Semen Analysis) chính là bước khởi đầu đơn giản, nhanh chóng và chính xác nhất để nam giới chủ động đánh giá sức khỏe sinh sản của mình.

1. Tinh dịch đồ là gì?

Tinh dịch đồ là xét nghiệm cận lâm sàng phân tích các đặc tính vật lý và vi thể của tinh dịch nhằm đánh giá chất lượng tinh trùng.

Xét nghiệm này không những giúp Bác sĩ Nam khoa / Hỗ trợ sinh sản biết tinh trùng "nhiều hay ít", "mạnh hay yếu", từ đó đưa ra phác đồ hỗ trợ sinh sản hiệu quả, mà còn giúp bác sĩ đánh giá tình trạng viêm nhiễm niệu dục ở nam giới.

2. Các chỉ số đánh giá trong tinh dịch đồ (Theo tiêu chuẩn WHO 2021)

Một mẫu tinh dịch được đánh giá là đạt chuẩn khi đáp ứng các ngưỡng tối thiểu sau:

Lưu ý: Nếu một chỉ số dưới ngưỡng, không có nghĩa là người nam bị "vô sinh". Điều đó chỉ phản ánh khả năng thụ thai tự nhiên đang bị giảm đi và cần được hỗ trợ y khoa.

3. Nam giới cần chuẩn bị gì khi đi làm tinh dịch đồ?

Để kết quả xét nghiệm phản ánh đúng nhất thực trạng sức khỏe, phái mạnh cần lưu ý:

Kiêng xuất tinh 2-7 ngày: Tránh kiêng quá ngắn (<2 ngày - làm giảm số lượng) hoặc quá dài (>7 ngày - làm tăng tỷ lệ tinh trùng chết/dị dạng).

Ngừng rượu bia, thuốc lá, chất kích thích ít nhất 3–5 ngày trước khi lấy mẫu.

Báo cho Bác sĩ nếu đang sốt cao hoặc dùng thuốc kháng sinh/điều trị bệnh lý trong vòng 1–3 tháng gần đây (vì chu kỳ tạo tinh trùng mới mất khoảng 72–90 ngày).

Lấy mẫu đúng quy trình: Mẫu nên được lấy bằng phương pháp thủ dâm trực tiếp tại phòng lấy mẫu chuyên biệt của phòng khám để đảm bảo vô trùng và được phân tích ngay trong vòng 1 giờ.

4. Cần làm gì khi kết quả tinh dịch đồ "bất thường"?

Nếu nhận kết quả tinh dịch đồ yếu, ít hoặc dị dạng, nam giới hoàn toàn không nên hoang mang hay tự ti:

• Thực hiện lại xét nghiệm sau 2-4 tuần: Tinh dịch đồ có thể biến động theo mức độ stress hay sức khỏe tạm thời. Bác sĩ thường khuyến cáo làm 2 mẫu để có đánh giá khách quan nhất.
• Thăm khám Chuyên khoa Nam học / HTSS: Tìm nguyên nhân gốc rễ (giãn tĩnh mạch thừng tinh, nhiễm trùng, rối loạn nội tiết nam, đột biến gen Azf...).
• Điều chỉnh lối sống: Hạn chế tắm nước quá nóng, không mặc quần lót quá bó, ngưng hút thuốc, tập thể dục vừa sức và bổ sung các chất chống oxy hóa (Zinc, Selenium, CoQ10, Vitamin C, E).
• Ứng dụng công nghệ IVF/ICSI: Ngay cả khi tinh trùng rất ít hoặc dị dạng nặng, y học hiện đại vẫn có thể chọn lọc từng tinh trùng khỏe mạnh nhất để tiêm trực tiếp vào trứng (kỹ thuật ICSI), mang lại cơ hội làm cha trọn vẹn.

5. Lời khuyên từ bác sĩ

Khám sức khỏe sinh sản nam giới không phải là sự "mất phong độ", mà là hành động văn minh, trách nhiệm và yêu thương đối với người bạn đời của mình. Chủ động kiểm tra tinh dịch đồ sớm sẽ giúp hai vợ chồng tiết kiệm thời gian, chi phí và tối ưu hóa cơ hội đón con yêu.

Hãy đặt lịch tư vấn và xét nghiệm tinh dịch đồ riêng tư, bảo mật tại  Khoa Hiếm muộn Vô sinh Bệnh viện Phụ Sản Quốc tế Sài Gòn( IVF Mỹ Đức-SIH) ngay hôm nay!

Bài viết được chia sẻ bởi Khoa Hiếm muộn vô sinh - Bệnh viện Phụ sản Quốc tế Sài Gòn. Thông tin trong bài nhằm mục đích tham khảo và không thay thế chẩn đoán hay điều trị của bác sĩ. Nếu bạn có dấu hiệu bất thường, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phù hợp.

Ngày cập nhật: 28/10/2026